ERİTROSİT MORFOLOJİLERİ

Eritrosit morfolojisi

Bağlı hastalıklar

Bilgi

Sferosit

Otoimmun hemoliz, Herediter sferositoz

Hemoglobinopatiler

Normal eritrositlere göre sferositler daha koyu boyanır. Merkezlerinde normalde görülen soluk boyanmış alan yoktur. Genelde normalden biraz daha küçüktürler (mikrosferosit).  Sferositlere başlıca herediter sferositozda ve oto-immün hemolitik anemilerde rastlanır. Bazen transfüzyon sonrasında ve eritrosit fragmentasyonunda da görülebilir.  Yenidoğanın  ABO uyuşmazlığına bağlı hemolitik hastalığında mikrosferositoz tanı koydurtucudur. Rh uyuşmazlığında görülmez

Tear drop =Gözyaşı hücreleri=dakriyosit

Myeloskleroz, Talasemi, Pernisiyöz anemi

Primer ve sekonder kemik iliği fibrozunun (miyelofibroz, miyeloid metaplazili miyeloskleroz) tanı koydurtucu bir bulgusudur. Hücreler armuta da benzetilebilir. Megaloblastik anemiler, thalassemia ve miyeloftizik anemilerde de görülebilir

Pencil cell =Kalem hücreleri

Demir eksikliği


Kalem şeklini almış ince uzun ovalositlere ağır demir eksikliği anemilerinde rastlanır.

Target cell =Hedef hücreleri

Kronik karaciğer hastalığı, Talasemi

Orak hücre anemisi, Demir eksikliği, Splenektomi

Thalassemia ve demir eksikliği anemisi gibi   hemoglobin yapımının azaldığı durumlarda, bazı hemoglobinopatilerde  (HbS, HbC), splenektomiden sonra, safra yollarını tıkayıcı karaciğer hastalıklarında hedef hücreleri ile karşılaşılır.

Ovalomakrositoz

Megaloblastik anemi


Normal kişilerde eritrositlerin % 1’den azı oval ya da elips şeklinde olabilir. Demir eksikliğinde, thalassemia taşıyıcılarında  (thalassemia minor), megaloblastik anemilerde  bu oran % 10’a kadar çıkabilir. Bazen miyelodisplastik sendromda (MDS) daha yüksek oranlara rastlanabilir. Kuş, sürüngen ve develerin alyuvarları normalde eliptosit şeklindedir. A) Konjenital hemolitik anemilerden herediter eliptositozda eritrositler değişik oranda bu morfolojiyi gösterir.

Megaloblastik anemilerde (örneğin pernisiyöz anemi) normalden büyük olan eritrositler (makrosit) oval biçimdedir (ovalomakrositoz). Pernisiyöz anemili hastadan hazırlanmış olan bu yaymada  ayrıca çekirdeği 7 loblu bir nötrofil parçalı görülmektedir (hipersegmentasyon).

Stomatosit

Herediter stomatositoz, Alkolik siroz

Eritrositlerin orta kısımlarındaki soluk alan yuvarlaklığını kaybetmiş, yarık (ağız) biçimini almıştır. Konjenital hemolitik anemilerden herediter stomatositozda görülür.  Herediter sferositoz, alkolizm, karaciğer hastalıklarında da rastlamabilir..  İyi temizlenmemiş lamlara yapılan yaymalarda yer yer artefakt olarak ortaya çıkar

Şistosit =Fragmante (parçalamış) eritrosit

Mikroanjiyopatik hemolitik anemi (TTP, DIC)

Kalp kapağına bağlı hemoliz, Ağır yanıklar

Dolaşımda, özellikle mikrodolaşımda (arteriol, kapiler, venül) travmaya uğrayan eritrositler üçgen, miğfer (helmet)  şeklini alırlar ya da küçük eritrosit parçacıklarına (şistosit, şizosit) dönüşürler. Mikroanjiyopatik hemolitik anemilerde (TTP, HUS, özellikle yaygın kanser metastazına bağlı kronik DİK, vaskülit, HELLP sendromu, preeklampsi, eklampsi) hızla tanı koydurtucu bir bulgudur. Mikrodolaşımda eritrositlerin fibrin liflerine takılmalarına bağlıdır. Makrodolaşımda;  kardiyak hemolitik anemilerde (protez kapaklar, yamalar, ağır aort stenozu) ve ağır yanıklarda da görülür.

 

Akantosit

Karaciğer hastalığı, Aspleni

Çevrelerinde büyüklük ve sayıları değişken dikensi çıkıntılar taşıyan eritrositlerdir. Abetalipoproteinemi, alkolik karaciğer hastalığı, hiposplenizm ya da dalağın çıkartılmasından sonra ve çölyak hastalığında görülür. Resimde ayrıca polikromazik eritrositler dikkati çekiyor

Sickle cell =Orak hücre

Orak hücre anemisi

 Orak hücre hastalığında (anemisinde)  parsiyel oksijen basıncının düştüğü durumlarda HbS moleküllerinin polimerizasyonu sonucu oluşan  orak, yulaf, sandal şeklinde eritrositler. 
İn vitro oraklaşma testinde  (lam ile lamel arasında, lamelin çevresi parafin ile kapatılır) oraklaşan eritrositler. Günümüzde Hb S taramasında  ya % 2’lik sodyum metabisülfit ile oraklaşma testi ya da sodyum ditionit ile solübilite  testi kullanılmaktadır.

Rulo formasyonu

Multiple myelom, Kronik karaciğer hastalığı

Makroglobulinemi

Rulo oluşumu (fr. rouleaux ): İmmünglobülinlerin ister monoklonal (örn. multipl miyelom, makroglobülinemi), ister poliklonal  (örn. karaciğer hastalığı, kolajen doku hastalıkları) bir şekilde aşırı artış gösterdiği durumlarda eritrositler  yaymalarda para dizisi şeklinde dizilirler. Bu bulgu eritrosit sedimantasyonun da çok hızlanmış bulunacağına işarettir. Otoaglütinasyonda  eritrositler yer yer düzensiz, büyük kümeler yapmıştır. Oto-immün hemolitik anemilere,  özellikle “soğuk” antikorlu olanlara özgü bir bulgudur.

Blister (kabarcık) hücreleri

G6PD eksikliğinin akut hemoliz evresinde

Eritrosit G6PD enzimi eksikliğinde oksidan ilaç kullanımına bağlı akut hemolitik anemide görülen kabarcık (ing. blister) hücreleri.  Eritrositlerin içinde denatüre olarak çöken hemoglobin (Heinz cisimcikleri) dalak makrofajları tarafından  ortadan kaldırıldığında bu morfoloji oluşur. Kabarcıklar koptuğunda  eritrosit ısırılmış bir görünüm alır (ısırık-ing. bite-hücreleri). (Not: Heinz cisimciklerinin gösterilebilmesi için  metil viole ile supravital boyama yapılmalıdır. Akut hemolizin erken evresinde aranmaları gerekir. Çünkü dalak  daha sonra bunları temizler).

 

Ovalositoz =Eliptositoz

Herediter eliptositoz

Polikromazi

Retikülosit sayısının arttığı durumlar

Retikülosit çekirdeksiz, ancak tam olgunlaşmamış bir eritrosittir. Normal eritrositten biraz daha büyüktür. Sitoplazmasında henüz ribozom RNA’sı bulunduğundan hemoglobin sentezini sürdürür. İlikten dolaşıma çıktıktan sonra 1-2 gün içinde olgun eritrosit haline dönüşür.

A)  Sitoplazmadaki ağ şeklindeki RNA kalıntıları krezil mavisi, metilen mavisi gibi boyalarla  yapılan supravital boyamada  görünür hale gelir (manuel retikülosit sayımı). Günümüzde retikülositler elektronik kan sayımı cihazları ile de sayılabilir.

B) May-Grünwald –Giemsa ile boyanmış yaymalarda  normal eritrositlerden biraz daha büyük  olan  retikülositler mavi-pembe-grimsi  renkte boyanırlar (polikromazi).  Yukardaki  her iki yayma  retikülosit sayısı yüksek (retikülositoz) hastalardan hazırlanmıştır.


KATEGORİ ANA SAYFASINA GİT

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !